Skipuleg og skilvirk nálgun 

Landsbankinn gerir ítarlega greiningu á beinum og óbeinum umhverfisáhrifum bankans ofar í virðiskeðjunni út frá alþjóðlega viðurkenndri aðferðafræði GHG Protocol, en það er sú aðferðafræði sem fyrirtæki styðjast almennt við í útreikningi á kolefnisspori sínu. Við greinum einnig og birtum opinberlega losun gróðurhúsalofttegunda frá útlánum og eignasafni bankans samkvæmt aðferðafræði PCAF, samtaka um þróun loftslagsbókhalds (Partnership for Carbon Accounting Financials). Við vinnum einnig að vísindalegu markmiði um samdrátt í losun sem staðfest er af SBTi og nánar er fjallað um hér að ofan. 

Heildarlosun

Heildarlosun bankans (umfang 1 og 2) hefur lækkað um 3,5% frá árinu 2024. Losun undir umfangi 3, að undanskilinni fjármagnaðri losun, hefur dregist saman um 11% miðað við 2024. Losun bifreiða hefur dregist saman um 19% frá 2024. Lækkun á losun frá umfangi 3 má m.a. rekja til umhverfisvænni ferðamáta starfsfólks og að dregið hefur úr kaupum á tölvu- og tækjabúnaði eftir talsverða endurnýjun í tengslum við flutningana yfir í nýjar höfuðstöðvar árin á undan. Því var ekki jafn mikil þörf fyrir endurnýjun árið 2025. 

Flokkun og endurvinnsla úrgangs 

Landsbankinn hefur á síðustu árum lagt mikinn metnað í að lágmarka umhverfisáhrif sín vegna meðhöndlunar á úrgangi, bæði í formi minni losunar og með því að ýta undir frekari þróun á hringrásarhagkerfi með endurvinnslu og -nýtingu. 

Hlutfall flokkaðs sorps hefur á síðustu fimm árum aukist úr liðlega 55% upp í tæplega 93% árið 2025. Samhliða hærra flokkunarhlutfalli hefur endurvinnslu- og endurnýtingarhlutfall á úrgangi bankans aukist og var rúmlega 97% á árinu 2025 í stað 49% árið 2021. Þessi aukning í flokkun og endurvinnslu og endurnýtingu átti sér stað á sama tíma og magn úrgangs frá bankanum jókst um rúmlega 105%, eða sem næst 87 tonnum. 

Samgöngur starfsfólks 

Landsbankinn leggur áherslu á sveigjanleika og býður starfsfólki að nýta sér ólíkar starfsstöðvar sem felur í sér að starfsfólk geti unnið í fjarvinnu þegar störf og verkefni leyfa. Landsbankinn býður starfsfólki sínu einnig að gera samning um að nýta sér vistvænar samgöngur. 

Landsbankinn er með samning við Hopp og starfsfólk getur nýtt hlaupahjól þeirra í vinnutengdum erindum sér að kostnaðarlausu frá kl. 8-17 á virkum dögum. Aðstaða fyrir hjólreiðafólk er mjög góð í húsi bankans við Reykjastræti 6, en þar er rúmgóð hjólageymsla með mismunandi hjólafestingum og þurrkskápum. 

Landsbankinn framkvæmdi árlega samgöngukönnun á meðal starfsfólks í lok árs 2025 og svöruðu 67% könnuninni. Þegar skoðað var hvaða ferðamáta starfsfólk nýtti sér til og frá vinnu voru 6% sem nýttu sér almenningssamgöngur, 21% komu gangandi eða hjólandi, 66% komu á einkabíl og 7% starfsfólks fékk far með öðrum. Gangandi og hjólandi starfsfólk er tekið saman í einn flokk en tæplega 11% starfsfólks gengur í vinnuna, 6% ferðast á hjóli og um 5% ferðast á rafmagnshjóli eða -hlaupahjóli en rafmagns og -hlaupahjól eru einnig flokkuð með gangandi og hjólandi. 

Stærsti hluti starfsfólks sem ferðast á einkabíl til og frá vinnu er á bíl sem er knúinn jarðefnaeldsneyti. Þriðjungur starfsfólks er á rafmagnsbíl og tæplega fjórðungur starfsfólks er á tengiltvinnbíl eða tvinnbíl. 

Heildarlosun vegna samgangna starfsfólks til og frá vinnu var tæplega 231 tCO₂í árið 2025 sem er 10% lækkun frá árinu 2024. 

Fjármögnuð losun 

Landsbankinn er aðili að PCAF og hefur tekið virkan þátt í þróun alþjóðlegs loftslagsmælis fyrir fjármálafyrirtæki innan vébanda þess. Yfir 700 fjármálafyrirtæki hafa nú gerst aðilar að PCAF og skuldbundið sig til að nota aðferðafræði PCAF við mat á óbeinum umhverfisáhrifum sínum. Helsta áskorun banka almennt í vegferðinni að kolefnishlutleysi hefur verið að meta óbein umhverfisáhrif sín. Árið 2022 gerðist bankinn einnig aðili að PCAF Nordic þar sem fjármálafyrirtæki á Norðurlöndunum leitast við að aðlaga aðferðafræðina að sínum veruleika, eins og við á og kostur er, ásamt því að skapa samvinnuvettvang.  

Bankinn hefur reiknað út og greint heildarlosun frá útlánasafni sínu ásamt öðrum þáttum á efnahagsreikningi sínum. Jafnan er talað um fjármagnaða losun í þessu samhengi og undir hana telst losun mótaðila í umföngum 1 og 2.

Hún telst til óbeinnar losunar undir fimmtánda og síðasta flokknum í umfangi 3 skv. GHG Protocol og í tilfelli Landsbankans er hún yfir 99% af heildarlosun hans. Losun frá útlánum viðskiptavina bankans er áætluð að hafa verið 254 ktCO₂í á árinu 2024. 

Líkt og þegar síðasta skýrsla um fjármagnaða losun bankans kom út hefur orðið uppfærsla á grunngögnum fyrir losunarstuðla sem bankinn notast við. Ný og betri gögn, sem ná aftur til ársins 2020 og 2022, gera kleift að bæta útreikninga frá og með 2020, en viðmiðunarárið 2019 er ekki endurútreiknað. Þessi nálgun er í samræmi við PCAF og GHG Protocol, enda tryggir hún að grunnárið haldist stöðugt á meðan aðrir útreikningar endurspegla bestu fáanlegu gögn á hverjum tíma. Stöðugt er leitað leiða til að betrumbæta stoð- og grunngögn fyrir kolefnisútreikninga. Bankinn innleiddi árið 2024 hjá sér nýtt sjálfbærniviðmót sem kallast Vera og veitir bankanum aðgengi að upplýsingum um UFS-þætti í rekstri íslenskra fyrirtækja á samræmdan máta. 

Vísindalega samþykkt markmið (SBTi) bankans um samdrátt í kolefnislosun frá lána- og eignasafni sínu notast við árið 2019 sem viðmiðunarár. Fjármögnuð losun útlánasafns bankans á árinu 2024 er um 12 ktCO₂í lægri en viðmiðunarársins en það má helst rekja til lægri losunar frá ferðaþjónustufyrirtækjum í viðskiptum við bankann. 

Þær þrjár atvinnugreinar í útlánasafni bankans sem losa mest eru ferðaþjónusta, sjávarútvegur, og svo þjónusta, upplýsingatækni og fjarskipti. Þessar atvinnugreinar hafa losað mest á hverju ári frá því að bankinn byrjaði að reikna fjármagnaða losun sína árið 2019 og eru ábyrgar fyrir um 60% af áætlaðri heildarlosun frá útlánasafni bankans.

Sjávarútvegur er atvinnugreinin sem áætlað er að losi hvað mest árið 2024, eða 74,4 ktCO₂í. Ferðaþjónustan annars vegar og þjónusta, upplýsingatækni og fjarskipti hins vegar losa nánast jafn mikið, eða 53,7 ktCO₂í og 53,0 ktCO₂í. Ferðaþjónustan hefur í gegnum árin verið með mestu heildarlosunina en hefur þó verið sú atvinnugrein þar sem losun hefur dregist hvað mest saman frá árinu 2019, þegar hún var upp undir 130 ktCO₂í.

Heildarlosun segir þó ekki alla söguna þar sem líka þarf að hafa losunarkræfni atvinnugreina í huga. Losunarkræfni er hversu mikið er losað á móti hverri krónu sem er lánuð og er landbúnaður sú atvinnugrein sem er með mestu losunarkræfnina þótt að hún sé ekki talin upp hér að ofan. Næsta mynd sýnir samanburð á heildarlosun atvinnugreinar og losunarkræfni hennar.